Healthy Life Ad
Life Style

ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ဳိေရာဂါႏွင့္ ေလငန္းေရာဂါအေၾကာင္း(၁)

ပါေမာကၡေဒၚသန္းသန္းေအး(ဆီးခ်ဳိႏွင့္ အေထြေထြေရာဂါအထူးကုဆရာ၀န္ႀကီး)

ေသြးတြင္းအဆီမ်ားျခင္းႏွင့္ ေလငန္းေရာဂါ(Dyslipidaemia)

ေသြးတြင္းအဆီေတြထဲက ေလငန္းေရာဂါကို ပိုျဖစ္ေစတဲ့အဆီကေတာ့ ကိုလက္စထေရာ (Cholesterol) ဒါမွမဟုတ္ ကိုလက္စထေရာေတြကို သယ္ေဆာင္ထားတဲ့ ပ႐ိုတင္း LDL ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Lipid profile ေခၚ ေသြးတြင္းအဆီဓာတ္မ်ဳိးစံုကို ဓာတ္ခြဲဆန္းစစ္ၾကည့္ရင္ သိႏိုင္ပါတယ္။ စစ္ေဆးရာမွာပါတဲ့ အဆီဓာတ္ေတြကေတာ့ (၁) Cholesterol ကိုလက္စထေရာ၊ (၂) Triglyceride ထ႐ိုင္ဂလစ္စ႐ိုက္၊ (၃) HDL အိပ္ဒီအယ္လ္၊ (၄) LDL အယ္လ္ဒီအယ္လ္စတဲ့ အဆီဓာတ္ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ အဆီေတြမ်ားတာမေကာင္းပါဘူး။ ဒီထဲမွာ ေသြးေၾကာေတြ အဆီပိတ္ေစတဲ့ အေရးႀကီးဆံုး အဆီဓာတ္ကေတာ့ LDL အယ္လ္ဒီအယ္လ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ LDL ကိုအလြယ္တကူ သေဘာေပါက္ လြယ္ေအာင္ေျပာရရင္ ဆိုးတဲ့ ကိုလက္စထေရာလို႔ မွတ္သားႏိုင္ပါတယ္။ LDLေတြ မ်ားေလေလ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါနဲ႔ ေလငန္းေရာဂါေတြ ပိုျဖစ္ေလေလပါပဲ။ Total Cholesterol စုစုေပါင္း ကိုလက္စထေရာကို တိုက္႐ိုက္တိုင္းတာထက္ ပိုၿပီးအေရးႀကီးပါတယ္။ HDL အိပ္ခ်္ဒီအယ္လ္အဆီ ဓာတ္ကေတာ့ မ်ားေလေလေကာင္းေလေလ ျဖစ္ပါတယ္။ HDL ဟာ ေသြးေၾကာမက်ဥ္းေအာင္ကာကြယ္တဲ့ ကိုလက္စထေရာလို႔ မွတ္ရပါမယ္။

တခ်ဳိ႕လူေတြမွာ စုစုေပါင္း ကိုလက္စထေရာ Total Cholesterol မ်ားေပမယ့္ HDL က ပံုမွန္ထက္မ်ားေနရင္သိပ္စိတ္မပူရပါဘူး။ Cholesterol ကိုလက္စထေရာ သိပ္မမ်ားဘဲ HDL အရမ္းနည္းေန တာကလည္း ဆိုးႏိုင္ပါတယ္။ HDL မ်ားေအာင္ လုပ္ဖို႔လည္း အေရးႀကီးပါတယ္။

Cholesterol : HDL ကိုလက္စထေရာနဲ႔ အိပ္ခ်္ဒီအယ္လ္အခ်ဳိးခ်ရင္ ၅ထက္ မေက်ာ္သင့္ပါဘူး။ LDL အဆီဓာတ္နည္းေအာင္ statin ေဆးေတြ (ဥပမာ Atorvastatin, Rosuvastatin, Simvastatin) တာ႐ွည္ေပးျခင္းျဖင့္ ေလျဖတ္တာကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။

ကိုလက္စထေရာ က်ေစတဲ့ေဆးေကာင္းေတြ ႐ွိေပမယ့္ အခုထိ HDL ထိထိေရာက္ေရာက္ မ်ားေစႏိုင္တဲ့ ေဆးကိုရွာေဖြေနဆဲပါ။ ပိန္ေအာင္လုပ္တာ၊ အစားေလွ်ာ့စားတာ၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွား ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာကေတာ့ HDLတက္လာဖို႔ အထိေရာက္ဆံုးနည္းလမ္းျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းေကာင္းပါးလိုက္ပါရေစ။

ေလငန္းကာကြယ္ဖို႔ ေသြးတြင္းအဆီဓာတ္ေတြကို စစ္ၿပီးထိေရာက္ေအာင္၊ ပန္းတိုင္အမွတ္(target) ေရာက္ေအာင္ခ်ရပါမယ္။ အဆီခ်ေဆးေတြကို ေသြးေၾကာပိတ္မယ့္ အလားအလာမ်ား၊ မမ်ား CVD risk တြက္ခ်က္ၿပီးမ်ားရင္ ေပးရပါမယ္။ ေသြးေၾကာပိတ္ဖူးသူေတြမွာေတာ့ လူတိုင္းကို အဆီက်ေဆးေပးရပါမယ္။

ဒါေပမဲ့ ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ဳိ႐ွိသူေတြမွာေတာ့ ေသြးေၾကာပိတ္ဖူးတာမရွိေသးေပမယ့္ ေသြးေၾကာပိတ္မယ့္ အလားအလာ (CVD risk) ေတြ တြက္ခ်က္ဖို႔ မလိုပါဘူး။ CARD study ေလ့လာခ်က္အရ ဆီးခ်ဳိ႐ွိသူအားလံုးကို ေသြးေၾကာပိတ္ဖူးသူအဆင့္လိုယူဆၿပီး ကိုလက္စထေရာခ်ေဆးကို လူနာတိုင္းအားေပးသင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ကုထံုးလမ္းၫႊန္ေတြအရလည္း Cholesterol lowering drugs ကိုလက္စထေရာက်ေဆးေတြကို ဆီးခ်ဳိလူနာေတြမွာ ေစာေစာစေပးရမယ္။ အေျဖထိေရာက္ေအာင္ ကုရမယ္။ အၿမဲစြဲေသာက္ရမယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေတြ႔ရွိလာတဲ့အခ်က္ကေတာ့ စတက္တင္ statin ေဆးေတြကို ေဆးအားအမ်ားႀကီးသံုးစြဲၿပီး high intensity ကုထံုးသံုးရင္ ေသြးေၾကာေတြ ပိုၿပီးေကာင္းလာၿပီး သာမန္ေဆးအားေတြနဲ႔ ကုသတာထက္မ်ားစြာပိုအက်ဳိးရွိတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးေပၚကုထံုးအရ ေသြးေၾကာပိတ္ဖူးသူေတြ၊ ဆီးခ်ဳိလူနာေတြမွာ မပိတ္ဖူးေသးသူမ်ား အပါအ၀င္ အဆီခ်ေဆးေပးရင္ High Dose ေဆးအား မ်ားမ်ားေပးရပါမယ္။ High Intensity ေဆးအားျမင့္အဆီခ်ကုထံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကုထံုးမွာ ေပးရတဲ့ အဆီခ်ေဆး ပမာဏက ခါတိုင္းေပးေနၾကတာထက္ ၄ဆေလာက္ ပိုေပးရတာျဖစ္ပါတယ္။ အဆီခ်ေဆးေတြရဲ႕ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးျဖစ္တဲ့ ၾကြက္သားနာျခင္းက ေဆးအားျမင့္ကုထံုးအတြက္ အတားအဆီးျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါကို အက်ဳိးရွိမယ့္ ရလဒ္မ်ားရင္ လူနာေတြကို ေဘးဥပါဒ္ ရွိ၊ မရွိ စစ္ေဆးေစာင့္ၾကည့္ၿပီး ရွင္းျပရပါမယ္။

ေနာက္ထပ္ အဆီတစ္မ်ဳိးျဖစ္တဲ့ ထ႐ိုင္ဂလစ္စ႐ိုဒ္(Triglyceride)အေၾကာင္း အနည္းငယ္ေျပာလိုပါတယ္။ ဆီးခ်ဳိလူနာ အားလံုးနီးပါး(၈၀%)ခန္႔မွာ ထ႐ိုင္ဂလစ္စ႐ိုဒ္တက္ပါတယ္။ ကိုလက္စထေရာ အဆီနဲ႔ ထ႐ိုင္ဂလစ္႐ိုဒ္ ဘာကြာသလဲ။ သူကေရာ အေရးမႀကီးဘူးလားဆိုတာ သိလိုၾကပါလိမ့္မယ္။ ထ႐ိုင္ဂလစ္စ႐ိုဒ္မ်ားသူေတြကေကာင္းတဲ့ ကိုလက္စထေရာ HDL အိပ္ခ်္ဒီအယ္လ္နည္းတာနဲ႔ အၿမဲ ဆက္စပ္ေနတတ္ပါတယ္။ ၀တဲ့သူ၊ ေသြးခ်ဳိျမင့္တဲ့သူေတြနဲ႔လည္း ဆက္စပ္ပါတယ္။

၀မ္းဗိုက္လံုးပတ္ႀကီးတာ (increased waist circumference)နဲ႔လည္း ဒြန္တြဲေနတတ္ပါတယ္။ ေသြးတိုးတာနဲ႔လည္း အတူေတြ႕တတ္ပါတယ္။ ဒါေတြအားလံုး တစ္ဦးထဲမွာ စုၿပီးေတြ႕ေနရတာကို မက္တာ ေဘာလစ္ဆင္ဒ႐ုန္း(Metabolic syndrome) လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒီလိုေရာဂါစုႀကီး႐ွိသူေတြဟာ ပိုၿပီး ေလျဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဆီးခ်ဳိနဲ႔ ထ႐ိုင္ဂလစ္စ႐ိုဒ္မ်ားတာ ဒြန္တြဲေနရင္ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း၊ သူငယ္ျပန္ျခင္း၊ ေလျဖတ္ျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္ျခင္း၊ အာ႐ံုေၾကာထံုျခင္း စတာေတြ ျဖစ္လာဖို႔မ်ားပါတယ္။ ထ႐ိုင္ဂလစ္စ႐ိုဒ္က်ေအာင္ ကယ္လိုရီေလွ်ာ့ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ တစ္ေန႔စာ စားတာေလွ်ာ့ျခင္း၊ အထူးသျဖင့္ ကစီဓာတ္(Carbohydrate)ေလွ်ာ့ျခင္း၊ ခ်ဳိတဲ့ မုန္႔၊ ခ်ဳိတဲ့ေဖ်ာ္ရည္၊ သိပ္ခ်ဳိတဲ့ သစ္သီးေတြ ေလွ်ာ့ၿပီး ကိုယ္လက္လႈပ္႐ွားေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရင္ ထ႐ိုင္ဂလစ္စ႐ိုဒ္က်တာ အထိေရာက္ဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ထ႐ိုင္ဂလစ္စ႐ိုဒ္သိပ္မ်ားမွ ေဆးအေနနဲ႔ Fibrate ေဆးေတြသံုးႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ Fenofibrate ျဖစ္ပါတယ္။

ေလငန္းေရာဂါျဖစ္ေစသည့္ အျခားအေၾကာင္းရင္းမ်ား
ေ႐ွ႕မွာေဖာ္ျပလိုက္တဲ့ အေၾကာင္းရင္း ၃ခ်က္အျပင္ တျခားအေရးႀကီးတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြထဲ မွာ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ အ၀လြန္ျခင္း၊ အ၀လြန္ျခင္းႏွင့္ ဆက္စပ္ေသာေရာဂါစု (Metabolic syndrome)၊ ႏွလံုးအားနည္းျခင္း၊ ႏွလံုးမၿငိမ္ျခင္း (Atrial fibrillation)၊ ယခင္က ေလျဖတ္ဖူးျခင္း၊ မိသားစုမွာေလျဖတ္မ်ဳိး႐ိုး႐ွိျခင္း၊ ေသြးတြင္း ယူရစ္အက္စစ္ဓာတ္မ်ားျခင္း၊ ဆီး၌အသားဓာတ္ အနည္းငယ္ပါျခင္း (Microalbuminuria) စတဲ့ အခ်က္ေတြကိုလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔ လိုပါတယ္။ ဆီးခ်ဳိရွိသူေတြေလမျဖတ္ေအာင္ ကာကြယ္ဖို႔ ဒီအခ်က္ေတြကို ျပဳျပင္ရပါမယ္။

See More

ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ဳိေရာဂါႏွင့္ ေလငန္းေရာဂါအေၾကာင္း(၂)

ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ဳိေရာဂါႏွင့္ ေလငန္းေရာဂါအေၾကာင္း(၃)

ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ဳိေရာဂါႏွင့္ ေလငန္းေရာဂါအေၾကာင္း(၄)

(Healthy Life ဂ်ာနယ္မွ စီစဥ္တင္ဆက္သည့္ အပတ္စဥ္ ေသာၾကာေန႔ထုတ္ Healthy Life ဂ်ာနယ္၊ https://www.facebook.com/healthylifejournalmyanmar/ ႏွင့္ www.healthylifejournalmyanmar.com တို႔တြင္ ေဖာ္ျပပါရွိသမွ် က်န္းမာေရးႏွင့္ အလွအပဆိုင္ရာ သတင္းမ်ား၊ သတင္းေဆာင္းပါးမ်ား၊ အေမးအေျဖမ်ား၊ ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါးမ်ားကို လြတ္လပ္စြာ မွ်ေ၀ႏိုင္ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ မည္သည့္ Facebook စာမ်က္ႏွာ၊ Website မ်ားတြင္မဆိုျပန္လည္ကူးယူေဖာ္ျပျခင္းကို ခြင့္မျပဳပါေၾကာင္း အသိေပး ေၾကညာအပ္ပါသည္။)

Click to comment

Leave a Reply

သင့် email လိပ်စာကို ဖော်ပြမည် မဟုတ်ပါ။ လိုအပ်သော ကွက်လပ်များကို * ဖြင့်မှတ်သားထားသည်

Most Popular

Healthy Life Ad
Healthy Life Ad
To Top