Healthy Life Ad
Life Style

သည္းေျခေက်ာက္တည္ျခင္းအား ေဆးကုသမႈ(Gall Stone)

ပါေမာကၡဦးေအးမြန္ (ခြဲစိတ္အထူးကုဆရာ၀န္ႀကီး)ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးျခင္း

ေမး ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္ျခင္းျဖစ္လာရင္ ေဆးကုသေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါသလား ဆရာ။
ေျဖ ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္လာရင္ ေဆးကုသ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါတယ္။ စနစ္တက်ကုသမႈ ခံယူရင္ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္တဲ့ ေရာဂါပါ။ အမ်ားစုကေတာ့ ခြဲစိတ္ကုသမႈ ခံယူဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။

ေမး ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္တဲ့အခါ ကုသမႈေပးေလ့ရွိတဲ့ ကုထံုးေတြအေၾကာင္း သိပါရေစ ဆရာ။
ေျဖ ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္ျခင္း ျဖစ္လာၿပီဆိုရင္ တစ္ကမၻာလံုးသံုးတဲ့ အဓိကကုထံုးက သည္းေျခအိတ္ကို ထုတ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္ကေတာ့ ဗိုက္ခြဲၿပီး ထုတ္တဲ့နည္း (Open Colestomy) ကို သံုးခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ Key Hole Surgery လို႔ေခၚတဲ့ Endoscopic Surgery နည္းကို သံုးပါတယ္။ ဒါက ၀မ္းဗိုက္မွာ အေပါက္ေသးေလးေဖာက္ၿပီး သည္းေျခအိတ္ကို ထုတ္တဲ့နည္းပါ။ ဒီလိုခြဲစိတ္ကုသမႈ ခံယူၿပီးရင္ သည္းေျခေက်ာက္တည္တာ ျပန္မျဖစ္ေတာ့ပါဘူး။ ခြဲစိတ္ကုသမႈကို မခံယူဘူးဆိုရင္ေတာ့ ျပန္ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းက မ်ားပါတယ္။

ေမး ။ သည္းေျခအိတ္ကို ထုတ္လိုက္ရင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဘာျဖစ္တတ္ပါသလဲ ဆရာ။
ေျဖ ။ သည္းေျခအိတ္က မရွိလည္း ဘာမွေတာ့ မျဖစ္ပါဘူး။ သည္းေျခရည္က အူထဲကို စီးဆင္းေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သည္းေျခအိတ္က တစ္ႀကိမ္ေရာင္ရမ္းၿပီးရင္ အလုပ္မလုပ္ေတာ့ဘဲ နာေနတတ္ပါတယ္။ သည္းေျခအိတ္က အူအတက္လိုပါပဲ။ ထုတ္ၿပီးရင္လည္း ေနာက္ဆက္တြဲဘာျပႆနာမွ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။

ေမး ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္တာကို ေဆးနဲ႔ ေခ်လို႔ေကာ ရပါသလားဆရာ။
ေျဖ ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္တာ အနည္းစုက ေက်ာက္ေပ်ာ္ေဆးေပးလို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဆးနဲ႔ ကုလို႔ရသလားဆိုရင္ အခ်က္ငါးခ်က္နဲ႔ ျပည့္စံုဖို႔ လိုပါတယ္။
(၁) သည္းေျခေက်ာက္က ကိုလက္စထေရာေက်ာက္ (Cholestrol Stone) ျဖစ္ရမယ္။
(၂) ေက်ာက္က တစ္တံုးတည္း (Single Stone) ျဖစ္ရမယ္။
(၃) ေက်ာက္က တစ္စင္တီမီတာထက္ မႀကီးရပါဘူး။
(၄) သည္းေျခအိတ္ရဲ႕ ညႇစ္အားက ေကာင္းရမယ္။
(၅) အသည္းရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာက ေကာင္းေနရမယ္။
ဒီအခ်က္ငါးခ်က္နဲ႔ ျပည့္စံုမွသာ ေဆးနဲ႔ ကုလို႔ရပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ ျပည့္စံုမႈ ရွိ၊ မရွိသိဖို႔ အတြက္လည္း ေဆးစစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ေဆးေသာက္မယ္ ဆိုရင္လည္း ေျခာက္လကေန ႏွစ္ႏွစ္- သံုးႏွစ္အထိ စြဲေသာက္ရတတ္ပါတယ္။ ေဆးက အသည္းကို ထိခိုက္ေစတတ္တာေၾကာင့္ အသည္းမေကာင္းရင္ တိုက္လို႔ မရပါဘူး။
ဆရာ့အေတြ႕အႀကံဳအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္တဲ့ သည္းေျခေက်ာက္တည္တာေတြက ေရာင္ျခယ္ေက်ာက္ (Pigment Stone) ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ ဒါက ပိုး၀င္မႈ (Infection) ေၾကာင့္ ျဖစ္တာမ်ားပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားမွာဆိုရင္ေတာ့ ေက်ာက္တည္တာက ကိုလက္စထေရာေက်ာက္ (Cholestrol Stone) ေတြ ျဖစ္တာမ်ားပါတယ္။

ေမး ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္တာကိုသိႏိုင္ဖို႔ ဘယ္လို စမ္းသပ္ရွာေဖြေလ့ရွိပါသလဲ ဆရာ။
ေျဖ ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္တာကို အာထရာေဆာင္း (Ultrasound)႐ိုက္ၿပီး စမ္းသပ္သိရွိႏိုင္ပါတယ္။ အာထရာေဆာင္းအေျဖကိုၾကည့္ၿပီး ေက်ာက္က ဘယ္ႏွလံုးလဲ၊ အသည္း ေကာင္းမြန္မႈရွိရဲ႕လား၊ သည္းေျခအိတ္ ေကာင္းမြန္မႈ ရွိရဲ႕လား ဆိုတာေတြကို သိႏိုင္ပါတယ္။
သည္းေျခအိတ္ရဲ႕ ညႇစ္အားေကာင္း၊ မေကာင္းသိဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ အဏုျမဴေရာင္ျခည္ စစ္ေဆးမႈကို ခံယူဖို႔ လိုပါတယ္။
လူနာအမ်ားစုမွာေတာ့ သည္းေျခေက်ာက္တည္တတ္ေပမယ့္ တျခားအဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြက ပံုမွန္ျဖစ္ေနတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ ဆိုးဆိုးရြားရြား အဆင့္မွာ ေတြ႕တဲ့သူက နည္းပါတယ္။
ေရာဂါစစ္ေဆးတဲ့အခါမွာ အဓိကကေတာ့ သည္းေျချပြန္ေကာင္း၊ မေကာင္းစစ္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ CT Scan ႐ိုက္ၾကည့္ရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းပါတယ္။ အူအတက္ေရာင္ရင္ အူအတက္ကို ျဖတ္ရသလိုပါပဲ၊ ေရာဂါ ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကို မရွာေတာ့ဘဲ သည္းေျခအိတ္ကို ထုတ္လိုက္တာက ပိုအေရးပါပါတယ္။

ေမး ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္ျခင္းမျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လို ကာကြယ္ရမလဲ ဆရာ။
ေျဖ ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္တာ လံုး၀မျဖစ္ေအာင္ေတာ့ ကာကြယ္လို႔မရပါဘူး။ အဓိကကေတာ့ ေသြး တြင္းကိုလက္စထေရာမမ်ားေအာင္ ထိန္းရပါတယ္။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရပါတယ္။ အ၀မလြန္ေအာင္ ေနဖို႔ လိုပါတယ္။ ပဋိသေႏၶတားေဆး (Oral Contraceptive Pill) ေတြကို ေလွ်ာ့ေသာက္ရပါမယ္။

ေမး ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္ေနသူက ေရွာင္သင့္၊ ေဆာင္သင့္တဲ့ အစားအေသာက္ေတြကုိလည္း သိပါရေစ ဆရာ။
ေျဖ ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္ေနခ်ိန္မွာ အဆီအအိမ့္စာေတြကို ေလွ်ာ့စားသင့္ပါတယ္။ ေၾကညက္ လြယ္တဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို စားေသာက္သင့္ပါတယ္။ အစာကို နည္းနည္းနဲ႔ မၾကာခဏ စားေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ အသီးအႏွံကို မ်ားမ်ား စားသင့္ပါတယ္။

ေမး ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္တာနဲ႔ လြဲမွားတတ္တဲ့ ေရာဂါအေျခအေနေတြ ရွိရင္ သိပါရေစ ဆရာ။
ေျဖ ။ ဒီေမးခြန္းက အေရးႀကီးပါတယ္။ သည္းေျခေက်ာက္တည္တာက ပန္ကရိယေရာင္တာနဲ႔ မွားတတ္သလို အစာအိမ္အနာ(Peptic Ulcer)နဲ႔လည္း လြဲမွားတတ္ပါတယ္။ အာထရာေဆာင္း႐ုိက္ၿပီး စစ္ေဆးလိုက္ရင္ေတာ့ သိႏိုင္ပါတယ္။
ေနာက္တစ္ခုအေရးႀကီးတာက သည္းေျခေက်ာက္တည္တာနဲ႔ တြဲျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါေတြ အေၾကာင္းပါ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္တာက သည္းေျချပြန္ပိတ္တာနဲ႔ တြဲျဖစ္တတ္သလို ပန္ကရိယေရာင္တာနဲ႔လည္း တြဲျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ေမး ။ သည္းေျခေက်ာက္တည္တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အမ်ားျပည္သူကို ေပးလိုတဲ့ က်န္းမာေရး အႀကံျပဳခ်က္ ေတြကို သိပါရေစ ဆရာ။
ေျဖ ။ ၀မ္းဗိုက္အေပၚပိုင္း ညာဘက္ မၾကာခဏေအာင့္ရင္၊ ဒီလိုေအာင့္တာက အစာစားၿပီး ပိုဆိုးလာရင္၊ မအီမလည္ျဖစ္ေနရင္ သည္းေျခေက်ာက္တည္ေနသလားဆိုတာကို သံသယရွိသင့္ပါတယ္။ တကမၻာလံုးက သတ္မွတ္ထားတဲ့ မူအရ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀ ကေတာ့ သည္းေျခေက်ာက္တည္တာကို ေတြ႕ေပမယ့္ Silent Stone ဆိုရင္ မခြဲခိုင္းပါဘူး။ ျခြင္းခ်က္ အေနနဲ႔ ဆီးခ်ဳိေရာဂါရွိရင္ ခြဲခိုင္းပါတယ္။ ကင္ဆာ ေရာဂါရွိရင္ ခြဲခိုင္းပါတယ္။ ဒီလိုေနခဲ့ေပမယ့္

လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ႏွစ္ေလာက္အတြင္းမွာ ဘာေတြ႕လာရသလဲ ဆိုေတာ့ Silent Stone ရွိတဲ့သူေတြက သည္းေျခအိတ္ကင္ဆာ အျဖစ္မ်ားၾကတာကို ေတြ႕လာရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ သည္းေျခေက်ာက္တည္ရင္ ခြဲစိတ္ၿပီး ဖယ္ထုတ္ပစ္တတ္ပါတယ္။ သည္းေျခအိတ္ထုတ္တာကို ဗိုက္ခြဲစရာ မလိုပါဘူး။ အခု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သံုးေနတဲ့နည္းက Laparoscopic Surgery လို႔ေခၚပါတယ္။

ဒီနည္းကို ရန္ကုန္နဲ႔မႏၲေလးေတြမွာလုပ္လို႔ရေနပါၿပီ။ အျပင္ ေဆးခန္းေတြမွာဆိုရင္ေတာ့ စရိတ္နည္းနည္းႀကီးပါတယ္။ ဒီနည္းက ဗိုက္ကိုအေပါက္ေဖာက္ၿပီး သည္း ေျခအိတ္ထုတ္တဲ့ နည္းပါ။

(Healthy Life ဂ်ာနယ္မွ စီစဥ္တင္ဆက္သည့္ အပတ္စဥ္ ေသာၾကာေန႔ထုတ္ Healthy Life ဂ်ာနယ္၊ https://www.facebook.com/healthylifejournalmyanmar/ ႏွင့္ www.healthylifejournalmyanmar.com တို႔တြင္ ေဖာ္ျပပါရွိသမွ် က်န္းမာေရးႏွင့္ အလွအပဆိုင္ရာ သတင္းမ်ား၊ သတင္းေဆာင္းပါးမ်ား၊ အေမးအေျဖမ်ား၊ ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါးမ်ားကို လြတ္လပ္စြာ မွ်ေ၀ႏိုင္ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ မည္သည့္ Facebook စာမ်က္ႏွာ၊ Website မ်ားတြင္မဆိုျပန္လည္ကူးယူေဖာ္ျပျခင္းကို ခြင့္မျပဳပါေၾကာင္း အသိေပး ေၾကညာအပ္ပါသည္။)

Click to comment

Leave a Reply

သင့် email လိပ်စာကို ဖော်ပြမည် မဟုတ်ပါ။ လိုအပ်သော ကွက်လပ်များကို * ဖြင့်မှတ်သားထားသည်

Most Popular

Healthy Life Ad
Healthy Life Ad
To Top